|
|
|
|
|
|
||
|
AKTİV BÖLMƏLƏR |
|
XƏBƏRLƏR. |
|
KITABXANA - 03 - Qanunvericilik (aq) |
|
“HÜQUQİ ŞƏXSLƏRİN DÖVLƏT QEYDİYYATI HAQQINDA” AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNUNA ƏLAVƏ VƏ DƏYİŞİKLİKLƏRLƏ ƏLAQƏDAR “SAHİBKARLIĞA VƏ BAZAR İQTİSADİYYATININ İNKİŞAFINA YARDIM FONDU”NUN TƏKLİFLƏRİ Mənbə: "Məşvərət", N27, 2000 Sahibkarlığın və bazar iqtisadiyyatının inkişafında “Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı haqqında” Azərbaycan Respublikası qanununun oynadığı mühüm rol danılmazdır. Lakin bununla belə, sözü gedən qanunun qüvvədə olduğu 4 ildən çox bir müddət ərzində təcrübə və həyat özü bu mühüm dövlət qanunvericilik aktında özünə yer tapmış bir sıra boşluq və çatışmazlıqları aşkar etmişdir. “Sahibkarlığın və Bazar İqtisadiyyatının İnkişafına Yardım Fondu”nun hüquqşünaslardan ibarət ekspert qrupu bu boşluq və çatışmazlıqları araşdırıb sistemləşdirmək, mövcud hüquqi-normativ aktlarla ziddiyyət təşkil etməmək şərtilə onların aradan qaldırılması üçün müəyyən təkliflər toplusu işləyib hazırlayıb. Aşağıda həmin təkliflər və qrupun gəldiyi nəticələr oxucuların nəzərinə çatdırılır. Ümidvar olduğumuzu bildiririk ki, xüsusilə millət vəkilləri olan oxucularımız üçün bu təkliflər maraq kəsb edəcək və onların əməli fəaliyyətində öz tətbiqini tapacaqdır. Maddə 5. Dövlət qeydiyyatı orqanlarının vəzifələri. Bu maddənin 1-ci və 2-ci hissələrini daha çox qeydiyyat orqanlarının hüquqları sırasına aid etmək olar. Yalnız 3-cü hissədə dəqiq vəzifələr müəyyən edilmişdir. Həmin maddədə qeydiyyat orqanlarının vəzifələri sırasını genişləndirmək məqsədəuyğun olardı. Məsələn, təcrübədə qeydiyyat orqanlarının müraciət edənin ərizəsini əsassız olaraq geri qaytarması, ərizəyə baxılmaq üçün qanunda nəzərdə tutulan müddətin əsassız olaraq uzadılması, qanunda nəzərdə tutulmayan sənədlərin tələb edilməsi hallarına tez-tez rast gəlinir. Bu halları aradan qaldırmaq üçün qeydiyyat orqanlarının vəzifələrinə aşağıdakılar əlavə edilməlidir:
Bu vəzifələr qanunun ayrı-ayrı maddələrində bu və ya digər formada, parakəndə şəkildə verilmişdir. Lakin onların bir maddədə birləşdirilməsi daha səmərəli olardı. Maddə 8. Hüquqi şəxsin dövlət qeydiyyatı üçün ərizəyə əlavə edilən sənədlər. Bu maddədə hüquqi şəxsin dövlət qeydiyyatı üçün ərizəyə müvafiq məbləğdə dövlət qeydiyyatı rüsumunun ödənilməsi haqqında sənədin əlavə edilməsi nəzərdə tutulmuşdur. Hal-hazırda dövlət rüsumunun müvafiq məbləğləri Nazirlər Kabineti tərəfindən müəyyən edilir. Bu rüsumlar minimal əmək haqqının 2 mislindən 150 mislinə qədər dəyişə bilir. Məsələn:
Lakin Azərbaycan Respublikası Konstitusiysının 73-cü maddəsində qeyd olunmuşdur ki, heç kim qanunla nəzərdə tutulmamış və ya qanunda nəzərdə tutulmuş məbləğdən artıq həcmdə vergi və ya digər dövlət rüsumları ödəməyə məcbur edilə bilməz. Bu uyğunsuzluğu aradan qaldırmaq üçün təklif olunur ki, hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı üçün nəzərdə tutulan rüsumların məbləği qanunla müəyyən edilsin. Maddə 9. Ərizəyə baxılması. Bu maddədə nəzərdə tutulmuşdur ki, dövlət qeydiyyatı orqanı sənədləri baxılmaq üçün qəbul edir, dövlət qeydiyyatı üçün müraciət edənə 10 gün müddətində dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamə, yaxud dövlət qeydiyyatına alınmaqdan imtina barədə yazılı məlumat verir. Təklif olunur ki, müəssisələrin qeydiyyatını sadələşdirmək məqsədilə şəhadətnamənin verilmə müddəti 7 günədək azaldılsın. Siyasi partiyaların qeydiyyatı haqqında şəhadətnamələrin verilməsi müddəti isə siyasi partiyaların təsis sənədlərinin öyrənilməsinə daha çox vaxt tələb olunduğundan, əksinə, 2 aya qədər uzadılsın. Maddə 12. Hüquqi şəxslərin, xarici hüquqi şəxslərin filiallarının və nümayəndəliklərinin xüsusi razılıq (lisenziya) tələb olunan fəaliyyətlə məşğul olma qaydası. Bu maddədə nəzərdə tutulmuşdur ki, hüquqi şəxslər, xarici hüquqi şəxslərin filialları və nümayəndəlikləri yalnız dövlət qeydiyyatına alındıqdan sonra xüsusi razılıq (lisenziya) tələb olunan fəaliyyətlə məşğul olmaq üçün “Sahibkarlıq fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikası qanununda nəzərdə tutulmuş qaydada lisenziya ala bilərlər. Bu səbəbdən hüquqi şəxslər öz nizamnamələrini tərtib edərkən gələcəkdə fəaliyyət sahələrini dəyişəcəkləri təqdirdə hər dəfə yenidən dövlət qeydiyyatından keçməmək naminə, nə vaxtlarsa məşğul ola biləcəkləri fəaliyyət növlərinin hamısını əvvəlcədən bu sənədə daxil etmək məcburiyyəti qarşısında qalır. Nəticədə dövlət qeydiyyatından keçmək üçün təqdim edilən nizamnamələrin əksəriyyətində “zibil emalı”ndan tutmuş “kosmik raket istehsalı”na qədər bütün fəaliyyət növləri öz əksini tapmalı olur. “Müəssisələr haqqında” qanunun 16-cı bəndində nəzərdə tutulmuşdur ki, müəssisənin nizamnaməsində aşağıdakılar öz əksini tapmalıdır:
Yuxarıda qeyd olunanlardan aydın olur ki, nizamnamədə bütün fəaliyyət formalarının sadalanması lazım deyil, yalnız müəssisənin fəaliyyətinin predmet və məqsədinin göstərilməsi kifayətdir. Bunları nəzərə alaraq 12-ci maddəni aşağıdakı redaksiyada vermək təklif olunur: “Hüquqi şəxslər, xarici hüquqi şəxslərin filialları və nümayəndəlikləri yalnız dövlət qeydiyyatından keçdikdən sonra hüquqi şəxs statusu qazanır və fəaliyyətə başlayırlar”. Maddə 18. Dövlət qeydiyyatında dəyişikliklər edilməsi. Bu maddədə nəzərdə tutulmuşdur ki, hüquqi şəxslərin, xarici hüquqi şəxslərin filiallarının və nümayəndəliklərinin təşkilati-hüquqi forması dəyişdikdə və ya qanunda nəzərdə tutulan digər hallarda onlar 10 gün müddətində dövlət qeydiyyatı orqanında yenidən qeydiyyatdan keçməlidirlər. Qanuna istinad etmədən hüquqi şəxslərin məhz hansı hallarda yenidən dövlət qeydiyyatından keçməli olduqlarını dəqiq şərtləndirmək daha düzgün olardı. 18-ci maddəni aşağıdakı redaksiyada vermək təklif olunur: “Hüquqi şəxslərin, xarici hüquqi şəxslərin filiallarının və nümayəndəliklərinin təşkilati-hüquqi forması və ya onların nizamnamələri və digər təsis sənədləri dəyişdikdə onlar 10 gün müddətində dövlət qeydiyyatı orqanında yenidən qeydiyyatdan keçməlidirlər. Hüquqi şəxslərin, xarici hüquqi şəxslərin filiallarının və nümayəndəliklərinin hüquqi ünvanları dəyişərsə, onlar bu barədə dövlət qeydiyyatı orqanına 10 gün müddətində məlumat verməlidirlər”. *** “Sahibkarlığın və Bazar İqtisadiyyatının İnkişafına Yardım Fondu”nun ekspert qrupu digər mövcud qanunların tətbiqi nəticəsində meydana çıxmış mübahisəli halları, boşluq və çatışmazlıqları da təhlil etmiş və müəyyən tövsiyələr hazırlamışdır. Onlar oxucuların diqqətinə “Məşvərət”in növbəti saylarında çatdırılacaqdır. |
|
|
|
TƏQDİM EDİRİK |
|
|
|
Bütün hüquqlar qorunur. Materiallardan təkrar istifadə zamanı səhifəni göstərmək vacibdir. |
Powered bu TusiSoft