|
|
|
|
|
|
||
|
AKTİV BÖLMƏLƏR |
|
XƏBƏRLƏR. |
|
KITABXANA - 02 - Parlament təcrübəsi (pt) |
|
BÖYÜK BRİTANİYA HÖKUMƏTİNİN PARLAMENTƏ HESABATI Mənbə: "Məşvərət", N12, 1998 Parlament sistemi hökumətin hesabat verməsini və hakimiyyətdən sui-istifadə etməməsini təmin edən bir sıra mexanizmlər nəzərdə tutur. Ümumiyyətlə, hökumət hakimiyyətdə Nümayəndələr Palatasında çoxluq tərəfindən dəstəkləndiyi müddətdə qədər qalır. İcmalar Palatası hökumətin siyasətinə nəzarət etmək üçün aşağıdakı imkanlardan istifadə edə bilir: · sual-cavab vaxtı; · möhlət debatları; · gündəlik təkliflər; · müxalifət partiyalarının başladığı müzakirələrə ayrılan günlər; · komitələrin seçilməsi vaxtı. Bundan başqa, hökuməti tənqid etmək imkanı kraliçanın nitqinin müzakirələrində habelə hökumətə etimadsızlıq göstərmək təklifi və hökumətin qanunvericilik və digər təkliflərinin müzakirələri zamanı yaranır. Lordlar Palatasında hökumətin apardığı siyasəti tənqid etmək və araşdırmaq üçün buna oxşar imkanlar gündəlik sual-cavab və müzakirələr zamanı təmin olunur. SUAL-CAVAB VAXTI Parlamentdə sual-cavab vaxtı hökumətin niyyətləri haqqında məlumat toplamaq üçün ən əlverişli zaman sayılır. Suallar iki cür olur: şifahi və yazılı. İldə təxminən 50 min sual qaldırılır və bunların əksəriyyəti yazılı şəkildə cavablandırılır. Suallar və cavablar “Hansard” dərgisində çap olunur (bu, dinləmələrin rəsmi sənədidir). İcmalar Palatasında şifahi sualları nazirlər cavablandırır. Bunlar bazar ertəsi, çərşənbə axşamı, çərşənbə və cümə axşamı bir saat ərzində (2:30-dan 3:30-a qədər) olur. Baş nazir suallara çərşənbə saat 3-də cavab verir. Hər deputat gündə iki şifahi və istədiyi qədər yazılı suala cavab verə bilər. Sualların qaydalara uyğun olub-olmamasını xüsusi komisiya yoxlayır. Onlar parlament təcrübəsinə uyğunlaşdırılmaq məqsədi ilə redaktə oluna bilərlər. Suallara cavablar münasib nazirin şöbəsində hazırlanır. Bundan başqa, sualın cavablandırılmasından sonra qaldırıla biləcək əlaqədar məsələlərə dair nazirlərlə brifinq keçirilir. Bununla belə həm şifahi, həm də yazılı sualların cavablanmasına nazirin özü cavabdehdir. Elə suallar var ki, (məsələn, təhlükəsizlik xidmətlərinə, yaxud kommersiya sirlərinə dair suallar), nazirlər ardıcıl surətdə onlara cavab verməkdən imtina ediblər, məsələn, təhlükəsizlik xidmətlərinə və yaxud kommersiya sirlərinə dair suallar. Bəzi hallarda suala cavabın hazırlanması həddən artıq vəsait tələb edəndə də cavab verilmir. Lordlar Palatasında sual-cavab vaxtı İcmalar Palatasındakından qısadır və ən çox 30 dəqiqə aparır. Hər iş gününün əvvəlində dörd sual verilə bilər. Suallar nitq söyləmək və yaxud müzakirələrə təkan vermək üçün yox, müəyyən məlumat almaq üçün verilir. Adətən hökumət suallara müzakirələrdən sonra cavab verir. HÖKUMƏTƏ ETİMADSIZLIQ GÖSTƏRMƏK ÜÇÜN SƏSVERMƏ Parlamentin hökumətə nəzarəti əsasən İcmalar Palatasının hökuməti istefaya göndərmək qabiliyyətində öz ifadəsini tapır. Bu, etimadsızlıq haqqında qərar qəbul olunanda, yaxud hökumətin artıq dərəcədə əhəmiyyətli hesab etdiyi bir təklifi (o qədər əhəmiyyətli ki, onun qəbul olunub-olunmaması etimadın olub-olmaması kimi sayılır) rədd ediləndə baş verir. Müxalifətin hökumətə etimadsızlıq göstərməklə onu dəf etmək qabiliyyəti onun İcmalar Palatasında malik olduğu səsvermə gücündən asılıdır. Aydındır ki, iqtidar partiyasının çoxluq təşkil etdiyi halda etimadsızlıq haqqında təklif çətin ki keçsin. Bundan başqa, etimadsızlıq göstərmək təklifləri iqtidarı birləşməyə sövq edir. Nəticədə belə təkliflər gec-gec irəli sürülür və daha nadir hallarda keçir. Axırıncı dəfə hökumətə etimadsızlıq göstərmək təklifi 1979-cu ilin martında keçmişdir. Səslərin 311-310 nisbəti nəticəsində qəbul edilmiş bu qərar parlamentin buraxılmasına və ümumi seçkilərin keçirilməsinə səbəb oldu. |
|
|
|
TƏQDİM EDİRİK |
|
|
|
Bütün hüquqlar qorunur. Materiallardan təkrar istifadə zamanı səhifəni göstərmək vacibdir. |
Powered bu TusiSoft